--- title: "Rijmen voor Sinterklaas: schema, ritme en de vijf fouten" date: 2026-05-25 author: "" featured_image: "https://sinterklaasrijmen.nl/wp-content/uploads/2026/10/sr-hero-sinterklaas-rijmen.jpg" --- # Rijmen voor Sinterklaas: schema, ritme en de vijf fouten Een sinterklaasgedicht dat hapert, hapert altijd op dezelfde plek: het rijm klopt niet, of het ritme valt weg. Rijmen voor Sinterklaas is te leren, zodra je weet waar je op let. Dit zijn de drie rijmschema’s, de hardop-test voor het ritme, en de vijf fouten waar rijm geforceerd van wordt. ## Drie rijmschema’s, en waar je ze kiest ### Gepaard rijm: twee en twee, en je bent klaar Regel 1 rijmt op regel 2, regel 3 op regel 4. Dit is het schema voor de meeste sinterklaasgedichten, omdat je per paar kan loslaten en nooit drie regels hoeft te onthouden: Mijn schoen staat bij de kachel klaar, want Sinterklaas komt weer, net als elk jaar. Er ligt een wortel in, voor het paard, en een tekening, die heb ik voor Sint bewaard. Schema: aabb · klaar/jaar, paard/bewaard ### Gekruist rijm: de klank komt pas later terug Regel 1 rijmt op regel 3 en regel 2 op regel 4. De rijmen kruisen elkaar, waardoor de lezer even moet wachten op de klank die hij al hoorde. Dat geeft een gedicht vaart, maar je moet vier regels in één keer in je hoofd hebben: De zak staat in de gang, de kinderen zijn stil. Ze wachten al zo lang: wie krijgt nu wat hij wil? Schema: abab · gang/lang, stil/wil ### Omarmend rijm: binnen naar buiten Regel 1 rijmt op regel 4, regel 2 op regel 3. De rijmen omsluiten de zin, vandaar de naam. Klinkt mooi, maar is het lastigst: schrijf dit schema alleen als de eerste twee al lukten: De stoomboot vaart de haven binnen, de Pieten zwaaien naar de kant, er klinkt muziek in heel het land: het feest kan eindelijk beginnen. Schema: abba · binnen/beginnen, kant/land ## Zo check je het ritme, hardop, met je hand Een rijm kan perfect kloppen terwijl de zin hapert, en dat zit bijna altijd in de klemtonen. Lees elke regel hardop en tik op tafel bij elke klemtoon. Vergelijk: “De PAKjes LIGgen KLAAR” heeft drie tikken. “De PAKjes LIGgen ALlemaal KLAAR in de GANG bij de DEUR” heeft er zes. Zet die twee onder elkaar en je hoort meteen dat de tweede struikelt. De vuistregel: geef elke rijmregel ongeveer evenveel klemtonen, vier is een mooie maat. Zit je met een regel van zes naast een regel van drie, snijd woorden uit de lange tot beide even zwaar wegen. En lees altijd hardop: papier rijmt anders dan een kamer. ## Vijf manieren om rijm te forceren, en wat er dan staat Deze vijf fouten zie je elk jaar terug. De linkerkolom klinkt als een gedicht dat onder dwang is geschreven, de rechterkolom zegt hetzelfde en rijmt gewoon: Zo nietZo welWat er mis isIk zet mijn schoen bij de kachel, Sint komt eraan met een wachel.Ik zet mijn schoen bij de kachel neer, Sint zet er iets in, elk jaar weer.verzonnen rijmwoord: “wachel” bestaat nietSint zette zijn mijter op zijn hoofd, want dat had hij aan zijn hoofd beloofd.Sint zette zijn mijter recht op zijn hoofd, precies zoals hij het Piet had beloofd.“hoofd” rijmt niet op “hoofd”: hetzelfde woord is geen rijmBij de kachel mijn schoen ik zette, want Sint kwam en Piet ook, de nette.Mijn schoen stond bij de kachel, lekker warm, en Piet kwam vannacht, zonder enig alarm.de zin is omgegooid om te kunnen rijmenEn toen kwam er een heel grote stapel pakjes binnen en niemand wist waar ze heen moesten.Er kwam een stapel pakjes binnen, groot en zwaar, en Piet riep: “Waar moet dit heen? Hier, of daar?”te lang voor één adem, en er rijmt nietsAcht regels opbouw, en de grap pas in regel twaalf.Vier regels: twee om op te bouwen, twee voor de grap.niemand wacht twaalf regels op een grapLukt een klank niet, typ het woord hieronder in en neem een rijmwoord dat je zelf ook zou zeggen. Als het er niet in staat, kies dan een ander eindwoord: het rijm past zich aan de zin aan, nooit andersom. Woord waarop je wilt rijmenZoek rijmwoorden ## Rijmt het niet, dan is het geen gedicht maar een brief met moeite Zo klinkt een gedicht waarin alle drie de dingen kloppen: schema, ritme en een feitje dat alleen de ontvanger herkent: Sint keek in het Grote Boek: wat zag hij daar staan? Jij ruimt elke dag je kamer op en zet de vaatwasser aan. Vijf dagen lang deed jij het, zonder morren of gezeur, dus hier is je pakje van Sint, met een strik in jouw kleur. Voor: huisgenoot of gezinslid · Cadeau: iets kleins · Toon: trots Wil je zelf zo’n gedicht bouwen, begin dan bij de feiten en werk stap voor stap naar dit eindresultaat: dat staat uitgelegd bij [sinterklaasgedicht maken](/sinterklaas-gedicht-maken/). Zoek je rijmwoorden, kijk dan bij de [rijmwoorden sinterklaas](/rijmwoordenboek-sinterklaas/), en op de homepage staat alles over [sinterklaas rijmen](/). Wel rijm, maar nog geen gedicht? Kijk dan tussen de [sinterklaasgedichten voorbeelden](/sinterklaasgedichten/).